fbpx

Fabella

Fabella – co powinieneś o niej wiedzieć.

Jeżeli spotkałeś się z pojęciem fabelli, czy zespołu fabelli to znaczy, że prawdopodobnie borykasz się z bólem kolana i dostałeś właśnie wyniki badania obrazowego. Stwierdzona została obecność fabelli i tu pojawia się pytanie – co to takiego?

Fabella jest trzeszczką (inaczej hipomolchionem) – to znaczy małą kością, zatopioną we włóknach mięśnia brzuchatego łydki – dokładniej jego głowy bocznej. Samo jej występowanie nie jest żadną patologią, ale może powodować szereg dolegliwości.

Fabella nie występuje u wszystkich i może być obecna w jednym lub obu kolanach. Badania szacują obecność fabelli w zależności od źródeł na 20% do 87% populacji, ale częściej podawana jest liczba bliżej 20%. Wiadomo, że owa trzeszczka występuje częściej w populacji azjatyckiej, co prawdopodobnie ma związek z większą aktywnością zgięciową kolana, wynikająca z uwarunkowań kulturowych. Fabella została opisana w 1909 roku przez Pancosta jako struktura, która ”prawdopodobnie nie ma żadnej konkretnej funkcji, poza tą, że czasem jest, a czasem jej nie ma”. Aktualnie uważa się, że zmniejsza ona i rozkłada siły związane ze zgięciem, podobnie jak rzepka rozkłada siły i zwiększa kąt natarcia w kolanie związane z ruchem wyprostu.

Co to jest zespół fabelli?

Jak już ustaliliśmy fabella może występować i nie powodować żadnych dolegliwości. Dowiadujemy się o niej zazwyczaj przy jakiejś formie podrażnienia jej okolicy – zespołu fabelli. Może to być wynik urazu lub powtarzających się przeciążeń. Fabella występuje po tylno-bocznej stronie kolana i tam zazwyczaj będą pojawiały się dolegliwości. Trzeba je różnicować z wieloma innymi strukturami, które mogą powodować ból tej okolicy:

  • Łąkotką boczną (ML) – ból mam zazwyczaj charakter ostry, strzelający, może powodować blokowanie kolana
  • Pasmem biodrowo-piszczelowym (ITBS) – ból w okolicy bocznej kolana, promieniujący dystalnie
  • Więzadłem pobocznym bocznym (LCL) – ból w rzucie więzadła
  • Zapaleniem kaletki (bursitis)
  • Mięśniem dwugłowym uda – ból przy testach oporowych
  • Stawem piszczelowo-strzałkowym bliższym (PTFJ) – specyficzne testy prowokacyjne
  • Podrażnieniem nerwu strzałkowego wspólnego – dodatnie testy rozciągowe
  • Mięśniem podkolanowym
  • Więzadłem podkolanowo-strzałkowym
  • Cystą Bakera
  • Stłuczeniem kostnym – pourazowo
  • Odcinkiem lędźwiowym kręgosłupa
  • Zakrzepicą żylną

Najczęstszymi objawami zespołu fabelli są:

  • okresowy ból po tylno-bocznej lub tylnej stronie kolana. Ból nasila się przy wszystkich czynnościach powodujących zbliżanie się fabelli i ucisk na tylna stronę kłykcia bocznego kości udowej – są to:
  • wyprost kolana i wyprost stawu skokowego – powodujące rozciąganie mięśnia brzuchatego łydki
  • poprzez mechaniczny docisk przy maksymalnym zgięciu kolana – np. podczas siadu na piętach

Ból może pojawiać się podczas czynności dnia codziennego – np. podczas schodzenia ze schodów lub dopiero podczas aktywności sportowej, a nawet kilka godzin po niej. Fabella może również powodować podrażnienie nerwu strzałkowego i wynikające z tego objawy ubytkowe.

Obecność fabelli stwierdza się na podstawie badania obrazowego – RTG/ USG/ MRI.

Opisano w literaturze naukowej przypadki pacjentów, którzy przechodzili leczenie artroskopowe kolana z różnych przyczyn, m.in. uszkodzenia łąkotki bocznej, co nie przynosiło żadnej poprawy gdy generatorem bólu była fabella.

Leczenie zachowawcze polega na opracowaniu tkanek miękkich uda i podudzia, technikach manualnych mających na celu oddalenie fabelli od kłykcia bocznego kości udowej. W przypadku braku poprawy stosuje się ostrzyknięcia lekiem pod kontrolą USG. Gdy i ta metoda zawiedzie stosuje się operacyjne wycięcie fabelli – fabellectomię. Rehabilitacja po tym zabiegu trwa około trzech miesięcy. Kule łokciowe są opcjonalne przez 2 tygodnie. Obciążanie kończyny jest możliwe od razu po operacji.  W tym czasie pracuje się nad wyrównaniem siły i masy mięśniowej (jeżeli ból trwa długo może dojść do osłabienia siły mięśniowej), pełnym zakresem ruchu, stabilizacją kończyny dolnej. Powrót do sportu jest możliwy po zagojeniu tkanek miękkich i torebki stawowej.

Maciej Rywacki

Posiada kompetencje w zakresie terapii: (IAOM), PNF, medyczny trening terapeutyczny oraz masaż tkanek głębokich. Pomaga pacjentom wrócić  do pełnej sprawności po urazach oraz w zespołach przeciążeniowych kręgosłupa i kończyn.

Related Posts

Leave a reply


close
Potrzebujesz więcej informacji?
Oddzwonimy do Ciebie

* Twój numer telefonu nie będzie wykorzystany w celach marketingowych lub przekazany dalej. Wyłącznie oddzwaniamy na podany numer telefonu.
Zostaw numer
oddzwonimy!
Rejestracja
Wyślij zapytanie
na interesujący Cię temat...





Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez Centrum Rehabilitacji Sportowej, ul. Przechodnia 2, 00-100 Warszawa, w celach marketingowych oraz dla prawidłowej realizacji usługi "umów wizytę".