Urazy i Profilaktyka w Tenisie

Większość urazów nękających tenisistów jest natury przeciążeniowej. Skąd się biorą, czego dotyczą i jak im zapobiegać?

Uważa się, że jednym z głównych czynników decydujących o rozwoju chronicznego problemu jest ignorowanie bólu. Gdy ból się pojawi, nie należy zwlekać z wizytą u lekarza lub fizjoterapeuty, którzy pomogą wyleczyć kontuzję zanim osiągnie ona stan uniemożliwiający powrót do pełnej sprawności.W trakcie gry w tenisa najczęściej dochodzi do kontuzji w obrębie kończyn dolnych (45% wszystkich kontuzji). Na drugim miejscu występują uszkodzenia kończyn górnych (35%), a na trzecim tułowia (20%).Podczas meczu tenisowego tkanka mięśniowa jest narażona na działanie ogromnych sił towarzyszącym ciągłym przyspieszeniom, hamowaniom czy zmianom kierunku poruszania się. Urazy mięśni są najczęstszymi kontuzjami w sporcie (55%). Do kontuzji mięśni najczęściej dochodzi wskutek sumujących się mikrourazów. Z powodu dużych obciążeń oraz krótkiego czasu na odpoczynek adaptacja tkanek nie jest możliwa i dochodzi do przeciążenia struktur. Organizm nie lubi raptownych zmian obciążeń, dlatego nie powinno się zwiększać objętości i intensywności wysiłku fizycznego zbyt gwałtownie.

Ryzyko wystąpienia lub nawrotu problemu zdrowotnego może być zmniejszone poprzez odpowiednią budowę programu treningowego (stopniowo wzrastające obciążenia), prawidłowo dobrany sprzęt tenisowy oraz poprawną technikę uderzeń.

Ciało zawodnika jest systemem połączonych ze sobą elementów – nogi, biodra, tułów, barki, łokcie i nadgarstki. Każdy z nich dostarcza część energii, która jest wyzwolona przy odbiciu piłki. Niezmiernie istotne dla jakości uderzenia jest kolejne „włączanie się” tych elementów w ruch. Tylko wtedy siła wygenerowana przez nogi i tułów może być efektywnie przetransferowana do kończyny górnej. Zbadano, że aż 51% całkowitej energii kinetycznej i 54% całkowitej siły jest rozwijana poprzez połączenie nogi-biodra-tułów. Bark jest swoistym „lejkiem” i regulatorem siły, a łokieć i nadgarstek przenoszą ją na rakietę. Zaburzenia w funkcjonowaniu początkowych połączeń elementów tego łańcucha, a więc nóg, bioder i tułowia, prowadzą do przeciążenia końcowych ogniw – barku, łokcia i nadgarstka.
Podstawą profilaktyki urazów tenisowych są odpowiednie treningi przygotowania fizycznego połączone ze stałymi, okresowymi kontrolami u fizjoterapeuty i lekarza sportowego. Staranna rozgrzewka i czynności wyciszające organizm po grze (powinny trwać przynajmniej 15 minut) to nawyki niezbędne dla bezpiecznego uprawiania sportu.
Trening profilaktyczny polega na wprowadzeniu ćwiczeń asymetrycznych, wyrównywaniu dysbalansu mięśniowego oraz utrzymaniu prawidłowych zakresów ruchu w stawach. Powinien on zostać wprowadzony od początku procesu treningowego i być specyficzny do sylwetki zawodnika oraz wymagań dyscypliny.
Pomocnym elementem w profilaktyce kontuzji jest odnowa biologiczna. Najczęściej wybieranymi sposobami na przyspieszenie regeneracji są rozciąganie, rolowanie, wanna z zimną wodą, masaż i sauna. Zapobiegają one przetrenowaniu, powstawaniu stanów zapalnych oraz degeneracji tkanek.
Poruszając temat prewencji urazów nie można zapomnieć o dobrej, zbilansowanej diecie, dzięki której można znacząco poprawić możliwości regeneracyjne tkanek oraz ich wytrzymałość na mechaniczne obciążenia.

 

Krzysztof Guzowski
Absolwent Wydziału Rehabilitacji AWF w Warszawie. Specjalizuje się w profilaktyce i leczeniu urazów sportowych, ze szczególnym uwzględnieniem tenisa ziemnego. Osobisty fizjoterapeuta Agnieszki Radwańskiej i reprezentacji Polski w tenisie

Leave a reply